# منابع و مراجع

> منابع و مراجع: فهرست تمام منابعی که در نوشتن این راهنما استفاده شده.

## مرجع رسمی تقویم در ایران

- **مرکز تقویم مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران** (<https://calendar.ut.ac.ir>): مرجع رسمی استخراج و انتشار تقویم، سال‌های کبیسه و تعطیلات رسمی کشور.
  - جدول رسمی سال‌های کبیسه از ۱۲۰۶ تا ۱۴۹۸ (لینک آرشیو اینترنت):
    <https://web.archive.org/web/20230712052459if_/https://calendar.ut.ac.ir/Fa/News/Data/Doc/KabiseShamsi1206-1498-new.pdf>
  - از اونجایی که سایت مرکز تقویم گاهی از خارج از ایران باز نمی‌شه، نسخهٔ متنی این جدول (با مجوز آزاد CC0) در فایل [`data/official/kabise-1206-1498.txt`](https://goudarzjafari.com/persian-calendar/files/data/official/kabise-1206-1498.txt) داخل همین مخزن قرار داده شده است.

## پروژه‌ها و مخزن‌هایی که در نوشتن این راهنما بررسی شدند

| پروژه / مخزن                                                                              | معرفی کوتاه                                                                                                                          | مجوز (License)              | چطور در این راهنما استفاده شد؟                                                                                                                                                                                                |
| ----------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | --------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| [roozbehp/persiancalendar](https://github.com/roozbehp/persiancalendar)                   | پیاده‌سازی پایتونی تقویم نجومی (بر اساس کتاب Calendrical Calculations روی نصف‌النهار ۵۲٫۵ درجه) و الگوریتم سریع ۳۳ ساله + جدول اصلاح | Apache-2.0 (کد)، CC0 (داده) | مقایسهٔ مستقل با خروجی ابزار نجومی ما ([`tools/calendar-data`](https://goudarzjafari.com/fa/persian-calendar/tools/calendar-data/) که خروجی کاملا یکسانی تولید می‌کنه)، جدول اصلاح استثناها و نسخهٔ متنی جدول رسمی مرکز تقویم |
| [persian-calendar/persian-calendar](https://github.com/persian-calendar/persian-calendar) | اپلیکیشن اندرویدی «تقویم فارسی» (به سرپرستی ابراهیم بیاگوی)                                                                          | GPL-3.0                     | بررسی نحوهٔ مدیریت تقویم‌ها، مناسبت‌ها و تایم‌زون در یک اپلیکیشن واقعی و پرکاربرد                                                                                                                                             |
| [persian-calendar/calendar](https://github.com/persian-calendar/calendar)                 | کتابخونهٔ کاتلین همون اپلیکیشن (شامل تقویم شمسی، قمری، نپالی، تقویم تاریخی قبل از ۱۳۰۴ و جدول رسمی کبیسه‌ها)                         | GPL-2.0-or-later            | مقایسهٔ لیست کبیسه‌های سال ۱ تا ۹۹۹۹ (`leaps.txt`)، نکات مربوط به تقویم قبل از ۱۳۰۴ و تقویم قمری ایران                                                                                                                        |
| [persian-calendar/events](https://github.com/persian-calendar/events)                     | دیتاست آزاد و ماشین‌خوان از تعطیلات و مناسبت‌های رسمی (ایران، افغانستان و…)، ساختهٔ ابراهیم بیاگوی                                   | CC0-1.0                     | استفاده در بخش [۷. تعطیلات و مناسبت‌ها](https://goudarzjafari.com/fa/persian-calendar/holidays/)                                                                                                                              |
| [roozbehp/qamari](https://github.com/roozbehp/qamari)                                     | تاریخ شروع ماه‌های تقویم هجری قمری در ایران                                                                                          | CC0-1.0                     | استفاده در بخش [۷. تعطیلات و مناسبت‌ها](https://goudarzjafari.com/fa/persian-calendar/holidays/)                                                                                                                              |
| [jalaali](https://github.com/jalaali) (`jalaali-js`، `go-jalaali`، `jalaali-python` و…)   | پیاده‌سازی الگوریتم بورکوفسکی در زبان‌های مختلف                                                                                      | MIT                         | تست و ارزیابی شد (دقیق تا سال ۱۵۰۲ شمسی)                                                                                                                                                                                      |

## الگوریتم‌ها، کتاب‌ها و مقالات علمی

- E. M. Reingold, N. Dershowitz, _Calendrical Calculations_, 4th ed., Cambridge University Press, 2016 (و ویرایش _The Ultimate Edition_, 2018) — فصل «The Persian Calendar»: بررسی هر دو روش نجومی و حسابی (چرخهٔ ۲۸۲۰ ساله).
- K. M. Borkowski, "The Persian calendar for 3000 years", _Earth, Moon, and Planets_ 74 (1996) 223–230:
  <https://www.astro.uni.torun.pl/~kb/Papers/EMP/PersianC-EMP.htm>
- روزبه پورنادر، فرمول ۳۳ ساله همراه با جدول اصلاح استثناها، در مخزن [roozbehp/persiancalendar](https://github.com/roozbehp/persiancalendar) (`persiancalendar_fast.py`) و [بحث شمارهٔ 4713 در مخزن ICU4X](https://github.com/unicode-org/icu4x/issues/4713).
- مستندات کلاس `PersianCalendar` در ICU4J:
  <https://unicode-org.github.io/icu-docs/apidoc/dev/icu4j/com/ibm/icu/util/PersianCalendar.html>
- پروژهٔ ICU: اصلاح الگوریتم تقویم شمسی در نسخهٔ ICU 50 (تیکت ICU-8952 در سال ۲۰۱۲) و اضافه شدن جدول اصلاح ۷۸ ساله در نسخهٔ ICU 77.1 (تیکت ICU-22736: ثبت در شهریور ۱۴۰۳ و انتشار در اسفند ۱۴۰۳؛ نسخهٔ 76.1 فاقد این جدول است که هم در سورس‌کد و هم با ابزار [`tools/icu-cross-check`](https://goudarzjafari.com/fa/persian-calendar/tools/icu-cross-check/) بررسی و تایید شد):
  [`icu4c/source/i18n/persncal.cpp`](https://github.com/unicode-org/icu/blob/main/icu4c/source/i18n/persncal.cpp).
- J. Meeus, _Astronomical Algorithms_, 2nd ed., Willmann-Bell, 1998 (محاسبات اعتدال بهاری، پارامتر ΔT و معادلهٔ زمان).
- P. Bretagnon, J.-L. Simon, _Planetary Programs and Tables from −4000 to +2800_, Willmann-Bell, 1986 (سری ۴۹ جمله‌ای طول دایره‌البروجی خورشید).
- F. Espenak, J. Meeus، چندجمله‌ای‌های محاسبهٔ ΔT در وب‌سایت کسوف و خسوف ناسا (NASA):
  <https://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEhelp/deltatpoly2004.html>

## استانداردها و داده‌های پایه

- پروژهٔ Unicode CLDR، مشخصات تقویم `persian` و داده‌های بومی‌سازی زبان‌های `fa`، `fa-AF` و `ps`: <https://cldr.unicode.org>
- استاندارد فنی یونیکد شمارهٔ ۳۵ (UTS #35 برای شناسه‌های زبان و پسوندهای `-u-ca-` و `-u-nu-`): <https://unicode.org/reports/tr35/>
- دیتابیس تایم‌زون‌های IANA (`Asia/Tehran` و `Asia/Kabul`): <https://www.iana.org/time-zones>
- مشخصات استاندارد `Intl` (ECMA-402) و `Temporal` در جاوااسکریپت: <https://tc39.es/ecma402/> و <https://tc39.es/proposal-temporal/>

## مطالعهٔ بیشتر

- ویکی‌پدیا: [گاه‌شماری هجری خورشیدی](https://fa.wikipedia.org/wiki/گاه‌شماری_هجری_خورشیدی) · [Solar Hijri calendar](https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_Hijri_calendar)
- دانشنامهٔ ایرانیکا (Encyclopædia Iranica): مقالهٔ [Calendars](https://www.iranicaonline.org/articles/calendars)

---

نشانی صفحه: https://goudarzjafari.com/fa/persian-calendar/references/
مجوز: متن CC BY 4.0، کد MIT، داده CC0 1.0. نسخهٔ 1.0.0 از https://github.com/Goudarz/PersianCalendar
